اجزا و عناصر تشکیل دهنده هنر نمایش که بر همدیگر اثر می گذارند عبارتند از:
1- متن یا همان نمایشنامه که میتواند مکتوب هم نباشد و بصورت شفاهی از گروهی به گروه دیگر منتقل گردد.
2- اجرا کنندگان شامل : بازیگران ، کارگردان ، دکوراتور ، طراح لباس و گروه فنی نور و صدا
3- تماشاگران
4- محل. که نمایش در آن به اجرا در می آید.
5- پیام یا اندشه ایی که توسط گروه اجرایی به تماشاگران انتقال پیدا میکند.
6- هدف که میتواند ( دینی ، سیاسی ، آموزشی ، درمانی ، تفریحی و یا تبلیغی ) باشد.
بر اساس همین تعریفات هر جا که لفظ تئاتر به میان آید منظور چنین فرایندی است. فرایند نمایش همواره در حال تغییر و تکامل است و هرگز در هیچ دوره ایی از زمان ایستا و ساکن نگردیده. چه بسا در اینصورت امروزه میبایست شکل یونانی آن به دست ما میرسید نه شکل تغییر یافته امروزی آن.
گر چه لغت تئاتر ریشه ی یونانی دارد و در یونان به بالندگی و رشد رسید و توجه همه محققان و اندشمندان را معطوف به خود کرده ، اما از یونان آغاز نمیشود. با کشف متون دراماتیک مصری مسلم شده است که چیزی حدود هزار سال پیش از شکوفایی تئاتر یونان ، در مصر باستان تئاتر وجود داشته است .
طبق این کشفیات معلوم شده است که حدود سالهای1849 قبل از میلاد به دستور اوسرتسن سوم فرعون مصر آیخرنفرت از بزرگان دربار فرعون عازم ابیدوس میشود تا در آنجا معبدی جدید برای نیایش اوزیریس ( خدای سرزمین مردگان ) بر پا کند و رستاخیز مجدد اورا برای مردم به نمایش بگذارد . آیخرنفرت بر تخته سنگی از بنای همین معبد داستان این نمایش را شرح میدهد.
اوزیریس و ایزیس اولین خدایان مصر باستان
{اوزیریس (خدای مزارع پربار) است. مادرش جب (خدای زمین) و پدرش (نات) خدای آسمان است. اوزیریس با خواهر خود ایزیس (مظهر رود نیل) ازدواج میکند.سالیان دراز بر مردمان پیرامون رود نیل فرمان می رانند و مورد احترام مردم قرار میگیرند تا اینکه مورد حسد برادرش ست (خدای خشکسالی) قرار میگیرد. ست توطئه ایی ترتیب میدهد او را درون صندوقچه ایی از چوب صدر جای میدهد و به رود نیل می اندازد.ایزیس به جست جوی شوهر می پردازد و پس از مرارتهای بسیار آن را می یابد و اوزیریس تولدی دیگر می یابد. اما اینبار خدای سرزمین مردگان است. مصریان باستان هر سال در فصل بهار که هنگام رویش نباتات است نمایشی بزرگ و هیجان انگیز از افسانه اوزیریس را در معابد بزرگ اجرا میکنند. که فراعنه مصر نقشهای اصلی آن را بر عهده می گرفتند.}
شواهد بسیاری در دست است که نشان میدهد در بیشتر اوقات و در اکثر نقاط این جهان تئاتر از مذهب زاده شده است و در دامان آن پرورش یافته است .
منابع:
- شناخت عوامل نمایش = ابراهیم مکی
- تاریخ تئاتر جهان = اسکار براکت
